Vận dụng Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 02 để hoàn thiện công tác kế toán hàng tồn kho tại công ty cổ phần Tân Vĩnh Cửu


Hàng tồn kho là một bộ phận rất quan trọng trong tài sản lưu động, chiếm tỷ trọng lớn và nằm ở nhiều khâu trong quá trình cung ứng sản xuất, dự trữ và lưu thông của nhiều doanh nghiệp. Việc xác định chính xác các chỉ tiêu số lượng và giá trị nhập – xuất – tồn của hàng tồn kho, không chỉ giúp cho doanh nghiệp chỉ đạo và điều chỉnh kịp thời các nghiệp vụ kinh tế diễn ra hàng ngày, mà còn giúp cho doanh nghiệp có một lượng vật tư, hàng hóa dự trữ trong định mức, không dự trữ quá nhiều gây ứ đọng vốn cũng như không quá ít để đảm bảo cho quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp được tiến hành liên tục và không bị gián đoạn.

Công ty Cổ phần (CTCP) Tân Vĩnh Cửu được thành lập từ năm 2005, trải qua quá trình hoạt động và không ngừng phát triển, TAVICO đã trở thành nhà cung cấp gỗ cứng (hardwood) hàng đầu tại Việt Nam. Quá trình phát triển của công ty là quá trình tự vươn lên và trưởng thành trong nền kinh tế thị trường dưới sự quản lý của nhà nước, theo định hướng Xã hội chủ nghĩa. Trước tình hình kinh tế hiện nay thì yếu tố cạnh tranh giữa các doanh nghiệp (DN) càng quyết liệt và gay gắt. Do vậy, việc không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm, tiết kiệm chi phí, quản lý tốt các hoạt động của công ty và nắm bắt kịp thời các thông tin tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình cạnh tranh để công ty có thể đứng vững trên thị trường, tạo uy tín đối với khách hàng.

CTCP Tân Vĩnh Cửu là công ty chuyên sản xuất cung cấp những loại gỗ chính ngạch do đó giá trị hàng tồn kho (HTK) của công ty thường xuyên ở mức cao, hơn 100 tỷ đồng. Mặc dù đã cố gắng tổ chức quản lý, điều hành, tổ chức bộ máy kế toán nói chung và công tác kế toán HTK nói riêng, song vẫn còn nhiều hạn chế cần khắc phục. Việc hoàn thiện giúp cho công ty có thể khắc phục được những hạn chế trong công tác kế toán HTK, theo dõi một cách đầy đủ, kịp thời và chính xác hơn các nghiệp vụ về HTK. Đồng thời, có thể giảm thiểu các sai sót về HTK trong quá trình hoạt động.

Qua quá trình nghiên cứu tại CTCP Tân Vĩnh Cửu có các nhận xét, đánh giá như sau:

Ưu điểm

Tổ chức bộ máy kế toán

- Bộ máy kế toán của công ty được tổ chức theo mô hình tập trung, gọn nhẹ nhưng hoạt động hiệu quả. Mọi công việc đều được tập trung tại phòng kế toán. Mỗi một kế toán viên đảm nhiệm một phần hành cụ thể, sau đó số liệu được tổng hợp kiểm tra bởi kế toán trưởng.

- Đội ngũ nhân viên kế toán có trình độ, kinh nghiệm lâu năm, nhạy bén trong việc xử lý các nghiệp vụ kinh tế phát sinh.

- Công ty đã đưa phần mềm kế toán Misa vào sử dụng nên tiến độ công việc diễn ra nhanh chóng, đảm bảo tính chính xác.

Tổ chức hệ thống tài khoản, chứng từ và sổ sách kế toán

- Hệ thống tài khoản mà công ty đang sử dụng đều tuân thủ đúng quy định theo Thông tư 200/2014/TT-BTC, ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính.

- Hệ thống chứng từ được lập, kiểm tra, trình tự luân chuyển đều đúng quy định, phù hợp với các nghiệp vụ kinh tế phát sinh, cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác cho các bên liên quan.

- Công ty ghi sổ kế toán theo hình thức Nhật ký chung, đây là hình thức ghi sổ có mẫu sổ đơn giản, dễ thực hiện, có tiến hành kiểm tra đối chiếu ở mọi thời điểm.

Tổ chức công tác kế toán HTK

- Công ty áp dụng phương pháp thẻ song song để hạch toán chi tiết HTK. Đây là phương pháp đơn giản, dễ làm, dễ đối chiếu kiểm tra, tính toán đơn giản.

- Công ty hạch toán tổng hợp HTK theo phương pháp kê khai thường xuyên. Phương pháp này có nhiều ưu điểm vì HTK được theo dõi, kiểm tra thường xuyên, liên tục và kịp thời.

Khâu sử dụng nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ

Khi có nhu cầu về nguyên vật liệu hay công cụ dụng cụ, các bộ phận đã lập phiếu đề xuất lãnh vật liệu, công cụ. Sau khi xem xét tính hợp lệ và bộ phận quản lý xét duyệt mới tiến hành xuất sử dụng. Do vậy, nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ được xuất và cung cấp một cách chính xác, có căn cứ.

Hạn chế:

Công tác kiểm kê HTK

- Công ty hiện đang trong quá trình chuyển sang địa điểm mới, HTK trong kho chưa được sắp xếp một cách hợp lý, dẫn đến khó khăn trong công tác kiểm kê HTK và thời gian kiểm kê khá lâu.

- Công ty thực hiện kiểm kê HTK mỗi 6 tháng 1 lần, do đó khó có thể cung cấp thông tin kịp thời và chính xác tại thời điểm nào đó, việc hao hụt mất mát cũng có thể xảy ra.

Trích lập dự phòng giảm giá HTK

Công ty không thực hiện trích lập dự phòng giảm giá HTK, HTK có thể bị thiệt hại về số lượng lẫn chất lượng. Điều này dẫn đến làm tăng rủi ro cho công ty trong quá trình nhập, xuất, tồn.

Không lập biên bản kiểm nghiệm vật tư hàng hóa

Hiện tại, công ty chưa thực hiện lập biên bản kiểm nghiệm vật tư hàng hóa trước khi tiến hành nhập kho, điều này có thể dẫn đến tình trạng hàng bị sai quy cách, chất lượng, … nhưng vẫn được nhập kho.

Việc luân chuyển chứng từ

Việc luân chuyển chứng từ giữa các bộ phận trong công ty không có biên bản giao nhận nên rất dễ xảy ra tình trạng mất, hư hỏng chứng từ mà không biết quy trách nhiệm cho ai gây khó khăn trong việc ghi sổ kế toán và kiểm tra.

Chưa sử dụng các biện pháp phòng chống mối

Công ty chưa sử dụng các biện pháp phòng chống mối mọt trong việc bảo quản HTK, việc này có thể dẫn đến tình trạng ăn mòn gây hư hỏng gỗ, khó chế tác và giảm chất lượng của gỗ cũng như sản phẩm được bảo quản trong kho.

Các giải pháp:

Giải pháp 1: Sắp xếp HTK hợp lý và tiến hành kiểm kê đột xuất

CTCP Tân Vĩnh Cửu có số lượng HTK rất lớn, để tiết kiệm được thời gian kiểm kê và tránh những thiếu sót trong công việc quản lý và kiểm kê HTK, công ty nên thực hiện tổ chức sắp xếp HTK theo một trình tự nhất định và hợp lý như sau:

- Tiến hành lập sơ đồ kho, đánh số từng vị trí để hàng theo từng hàng và cột.

- Công tác kiểm kê được thực hiện theo danh mục thẻ kho được sắp xếp theo thứ tự mã kiện. Do đó, nên sắp xếp HTK theo mã kiện và ghi lại vị trí sơ đồ kho của mã kiện đó trên danh mục thẻ kho. Ví dụ: Mã kiện 19-TBXC-29035, vị trí A1 -01-02 (Kho A1, hàng 01, cột 02).

- Tránh sắp xếp các kiện hàng chồng lên nhau quá cao sẽ gây kho khăn trong việc kiểm tra mã và chất lượng của HTK.

Hiện tại, công ty thực hiện kiểm kê HTK 1 lần mỗi 6 tháng nên khó theo dõi chính xác HTK liên tục và kịp thời. Để khắc phục tình trạng này, CTCP Tân Vĩnh Cửu nên đột xuất tiến hành kiểm kê HTK để phát hiện những sai sót, gian lận trong quản lý kho để cung cấp thông tin kịp thời và xác định được số lượng vật tư hàng hóa chính xác nhập - xuất trong kỳ.

Giải pháp 2: Công ty nên trích lập dự phòng giảm giá HTK [3]

- CTCP Tân Vĩnh Cửu có khối lượng và giá trị HTK rất lớn, nên những rủi ro, thiệt hại gây giảm giá trị HTK sẽ ảnh hưởng lớn đến tình hình hoạt động của công ty. Do đó vào cuối kỳ kế toán năm, công ty nên tiến hành lập dự phòng giảm giá HTK theo Thông tư 228/2009/TT-BTC, ngày 07/12/2009 của Bộ Tài chính.

- Đối tượng lập dự phòng tại công ty bao gồm: nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ, sản phẩm dở dang và thành phẩm tồn kho.

- Điệu kiện để trích lập dự phòng giảm giá HTK:

+ Có hóa đơn, chứng từ hợp pháp theo quy định của Bộ Tài chính hoặc các bằng chứng khác chứng minh giá vốn HTK.

+ Là những vật tư hàng hóa thuộc quyền sở hữu của DN tồn kho tại thời điểm lập báo cáo tài chính.

+ Mức trích lập dự phòng được tính theo công thức sau:

Mức dự phòng giảm giá HTK = Lượng vật tư hàng hóa thực tế tồn kho tại thời điểm lập BCTC x (Giá gốc HTK theo sổ kế toán – Giá trị thuần có thể thực hiện được của HTK)           

+ Để hạch toán khoản dự phòng giảm giá HTK, kế toán sử dụng tài khoản 2294 “Dự phòng giảm giá HTK”.

Ví dụ:

Giả sử, ngày 31/12/2017, CTCP Tân Vĩnh Cửu tồn kho 42.5281 m3 gỗ sồi trắng xẻ sấy.

Giá gốc là 10.997.785 đồng /m3

Giá trị thuần có thể thực hiện được là 10.525.490 đồng /m3

Số tiền cần lập dự phòng cho gỗ sồi trắng xẻ sấy là:

42.5281 x (10.997.785 – 10.525.490) = 20.085.808 đồng

Kế toán ghi:

Nợ 632:          20.085.808

            Có 2294:        20.085.808

Ngày 31/12/2018, CTCP Tân Vĩnh Cửu tồn kho 36.9967 m3 gỗ sồi trắng xẻ sấy.

Giá gốc là 11.497.993 đồng /m3

Giá trị thuần có thể thực hiện được là 11.017.460 đồng /m3

Số tiền cần trích lập dự phòng cho gỗ sồi trắng xẻ sấy là:

36.9967 x (11.497.993 – 11.017.460) = 17.778.135 đồng

Vì số dự phòng cuối năm 2018 của gỗ sồi trắng xẻ sấy nhỏ hơn số dự phòng đã lập năm 2017, kế toán hoàn lại phần chênh lệch:

Nợ 2294:        2.307.673

            Có 632:          2.307.673

Giải pháp 3: Công ty nên lập biên bản kiểm nghiệm vật tư hàng hóa

- Trước khi làm thủ tục nhập kho hàng, để tránh tình trạng mất mát, sai quy cách chất lượng của hàng mua, công ty nên lập biên bản kiểm nghiệm vật tư hàng hóa nhằm xác định số lượng, quy cách, chất lượng vật tư hàng hóa và làm căn cứ để quy trách nhiệm trong thanh toán và bảo quản.

- Biên bản này áp dụng cho các loại vật tư, hàng hóa cần phải kiểm nghiệm trước khi nhập kho trong các trường hợp:

+ Nhập kho với số lượng lớn

+ Các loại vật tư hàng hóa có tính chất phức tạp

+ Các loại vật tư hàng hóa quý hiếm

- Những vật tư hàng hóa không cần kiểm nghiệm trước khi nhập kho nhưng trong quá trình nhập kho nếu phát hiện có sự khác biệt về số lượng và chất lượng giữa hóa đơn với thực nhập thì vẫn phải lập biên bản kiểm nghiệm.

Giải pháp 4: Công ty mở sổ giao nhận chứng từ khi luân chuyển chứng từ

Để tránh tình trạng mất mát và hư hỏng chừng từ mà không biết quy trách nhiệm cho ai, CTCP Tân Vĩnh Cửu nên lập sổ giao nhận chứng từ khi luân chuyển chứng từ giữa các phòng ban. Mỗi khi luân chuyển chứng từ, các bên giao và nhận ký vào sổ giao nhận chứng từ. Nếu xảy ra mất mát hay hư hỏng chứng từ thì trách nhiệm sẽ được quy đúng người, đúng bộ phận để có biện pháp xử lý. Từ đó, công tác quản lý chứng từ sẽ chặt chẽ hơn và góp phần nâng cao trách nhiệm của cán bộ nhân viên trong công ty đối với việc giữ gìn bảo quản chứng từ.

Giải pháp 5: Công ty nên sử dụng các biện pháp phòng chống mối mọt

- Để ngăn ngừa mối xâm nhập vào tốt nhất là phải sử dụng các thuốc phòng chống mối có hiệu lực cao để ngăn cản. Công ty có thể lập hàng rào cát bên ngoài kho hoặc nơi bảo quản gỗ, đào đất lên sau đó kết hợp với các loại thuốc chống mối rồi lấp lại. Việc này giúp ngăn cản mối xâm nhập vào các nơi bảo quản HTK của công ty.

- Hiện nay có rất nhiều công ty diệt mối áp dụng các phương pháp xử lý nhiệt hoặc xông hơi để diệt mối hoàn toàn, CTCP Tân Vĩnh Cửu có thể sử dụng dịch vụ của các công ty này để diệt và phòng chống mối cho gỗ và HTK một các hiệu quả./.

Tài liệu tham khảo

[1] Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC, Hệ thống Chuẩn mực Kế toán Việt Nam, Bộ Trưởng Bộ Tài chính, ban hành ngày 31/12/2001.

[2] Thông tư 200/2014/TT-BTC, Hướng dẫn chế độ kế toán DN, Bộ Tài chính, ban hành ngày 22/12/ 2014.

[3] Thông tư 228/2009/TT-BTC, Hướng dẫn chế độ trích lập và sử dụng các khoản dự phòng giảm giá HTK, tổn thất các khoản đầu tư tài chính, nợ phải thu khó đòi và bảo hành sản phẩm, hàng hóa, công trình xấy lắp tại DN, Bộ Tài chính, ban hành ngày 07/12/2009.

[4] Nguyên tắc Kế toán HTK, Nice Accounting, truy cập ngày 06/01/2019, <https://niceaccounting.com/HTTK/1/15.html>.

[5] Hệ thống sổ sách kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC, Kế Toán Hà Nội Group, truy cập ngày 18/02/2019, <https: //tintucketoan.com /he-thong-so-sach-ke-toan-theo-thong-tu-2002014tt-btc/>.

[6] Kế toán HTK và những vai trò, nhiệm vụ trong DN, Hội những người yêu nghề Kế toán, truy cập ngày 27/12/2018, <https: //www.facebook.com / HoiNhungNguoiYeuNgheKeToan/>

[7] Website CTCP Tân Vĩnh Cửu, < http://www.tavicowood.com/>

[8] Nguồn số liệu: Phòng Kế toán CTCP Tân Vĩnh Cửu.

Theo Tạp chí Kế toán và Kiểm toán của Hội Kế toán và Kiểm toán Việt Nam (VAA)

Lý Thị Thu Hiền *

Nguyễn Đức Huy **

 

Xem thêm
Đổi mới phương thức tổ chức thi và cấp chứng chỉ nghề nghiệp kế toán và kiểm toán ở Việt Nam

Đổi mới phương thức tổ chức thi và cấp chứng chỉ nghề nghiệp kế toán và kiểm toán ở Việt Nam

Các lợi ích kế toán trong môi trường ERP tại các doanh nghiệp Việt Nam: Khuôn mẫu đề xuất

Các lợi ích kế toán trong môi trường ERP tại các doanh nghiệp Việt Nam: Khuôn mẫu đề xuất

Thực trạng kế toán chi phí sản xuất trong các doanh nghiệp sản xuất thép trên địa bàn các tỉnh miền Trung theo quan điểm kế toán tài chính

Thực trạng kế toán chi phí sản xuất trong các doanh nghiệp sản xuất thép trên địa bàn các tỉnh miền Trung theo quan điểm kế toán tài chính

Làm rõ hơn quy trình thực hiện mua bán, sáp nhập doanh nghiệp có vốn Nhà nước ở Việt Nam

Làm rõ hơn quy trình thực hiện mua bán, sáp nhập doanh nghiệp có vốn Nhà nước ở Việt Nam

Đổi mới hệ thống quy định kế toán trong ngân hàng thương mại đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế

Đổi mới hệ thống quy định kế toán trong ngân hàng thương mại đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế

Đối tác
HAA
ACCA
CPA AUSTRALIA
ICAEW
Quảng cáo
Fast Accounting Online
CIMA
RSM DTL Auditing – Member RSM network
Tổng công ty du lịch Sài Gòn | Saigontourist
Smart Train
CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN & TƯ VẤN CHUẨN VIỆT
Đại Học Ngân Hàng - Thành Phố Hồ Chí Minh
Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh